احتمال کاهش ۱۵ روپیه‌ای قیمت بنزین با انتقال بار مالی به پالایشگاه‌ها

علی پرویز ملک، وزیر فدرال نفت پاکستان، روز دوشنبه در یک نشست خبری در اسلام‌آباد گفت که بر اساس فرمول بازنگری‌شده‌ای که بخشی از هزینه سوخت وارداتی را از مصرف‌کنندگان به پالایشگاه‌های داخلی منتقل می‌کند، قیمت بنزین ممکن است تا ۱۵ روپیه در هر لیتر کاهش یابد.

ملک که همراه عطاءالله تارر، وزیر اطلاعات، در نشست حاضر شده بود، گفت بخش نفت شیوه قیمت‌گذاری بنزین را بازنگری کرده و به پالایشگاه‌ها دستور داده است بر اساس فرمولی که کابینه فدرال تصویب کرده کار کنند. اکنون قیمت واردات بر پایه هزینه واقعی محموله شرکت نفت پاکستان، با استفاده از حق بیمه محموله آخر، هزینه‌های جانبی و عوارض گمرکی تعیین می‌شود. قرار است تفاوت قیمت واردات و قیمت درِ پالایشگاه به عنوان عوارض نفتی پرداخت شود و پالایشگاه‌ها باید گزارش روزانه فروش بنزین را برای بررسی ارائه کنند.

ملک گفت قرار بود روز جمعه ۳۰ اکتبر افزایش ۱۵ روپیه‌ای در هر لیتر اعمال شود که متوقف شد. او گفت: «پالایشگاه‌ها همکاری کردند و ما توانستیم آن را متوقف کنیم.» او افزود: «پالایشگاه‌ها برای یک ماه بار ۱۵ میلیارد روپیه‌ای را بر دوش می‌کشند که به ما اجازه می‌دهد قیمت بنزین را ۱۵ روپیه کاهش دهیم.» تارر گفت شهباز شریف، نخست‌وزیر، آن روز دستور «سختگیرانه‌ای» صادر کرد که این بار بر دوش مردم نیفتد.

پالایشگاه‌ها به این تغییر اعتراض کرده‌اند. آن‌ها می‌گویند این سیاست بدون مشورت قبلی اعلام شده و آن‌ها را در وضعیتی قرار می‌دهد که بنزین را زیر قیمت تمام‌شده تولید بفروشند. ملک گفت روز سه‌شنبه با آن‌ها می‌نشیند تا اعتراض‌هایشان را بشنود، اما تأکید کرد که «پالایشگاه‌ها در سه ماه سودی به دست آوردند که پیش از آن به دست نیاورده بودند».

این سودها مستند است. سود خالص پالایشگاه اتک از ژوئیه تا سپتامبر از ۱٫۴۵ میلیارد روپیه به ۱۸٫۶۵ میلیارد روپیه رسید، یعنی حدود ۱٬۱۸۴ درصد افزایش. پالایشگاه ملی از ۱٫۰۳ میلیارد روپیه به ۱۱٫۵۷ میلیارد روپیه رسید، یعنی ۱٬۰۲۹ درصد افزایش. شرکت پالایش پاکستان لیگ از ۱٫۰۲ میلیارد روپیه به ۱۳٫۹۷ میلیارد روپیه رسید، یعنی ۱٬۲۷۴ درصد افزایش.

تحلیلگران انتظار دارند این بخش زیان‌های واقعی را جذب کند. شرکت تاپ‌لاین سکیوریتیز گفت پالایشگاه‌های داخلی حدود ۳۰ درصد بنزین کشور را تأمین می‌کنند و با بار مؤثر حدود ۴۹ روپیه در هر لیتر، یعنی ماهانه ۱۰ تا ۱۵ میلیارد روپیه، روبه‌رو هستند. شرکت ای‌کی‌دی سکیوریتیز بار این بخش را ۱۶٫۴ میلیارد روپیه برآورد کرد که ۲٫۲ میلیارد روپیه آن بر دوش پالایشگاه اتک است. شرکت شرمن سکیوریتیز گفت حاشیه سود کاهش می‌یابد و ممکن است برخی پالایشگاه‌ها برای پرداخت‌های خود به دولت وام بگیرند.

عالیه ملک، پژوهشگر نفت در مؤسسه توسعه اقتصادی پاکستان، به بی‌بی‌سی اردو گفت که این تخفیف باید از راه کاهش عوارض نفتی داده می‌شد. او گفت: «این پول به دولت می‌رسد. اگر قرار بود تخفیفی داده شود، باید همان‌جا کاهش می‌یافت.» علی کهوکر، روزنامه‌نگار حوزه انرژی، گفت با پالایشگاه‌ها مشورت نشده و پرسید چرا عوارض کاهش نیافته است: «آن‌ها بر این قیمت‌های بالای بنزین و دیزل ۸۰ روپیه عوارض گذاشته‌اند.»

تارر گفت طرح یارانه سوخت که موتورسیکلت‌ها، ریکشاهای چینگچی و خودروهای کوچک را در بر می‌گیرد به بیش از ۱۵ میلیون نفر رسیده و ۲۷ میلیارد روپیه تخفیف ارائه کرده است. ملک گفت قیمت ۶۰۰ روپیه‌ای گاز مایع توجیه ندارد و اقدام خواهد شد، و کشتی‌ای که در منطقه مورد حمله قرار گرفت حامل گاز طبیعی مایع بود نه گاز مایع.